Logo de catro días

Pasaron catro días ate que volvín abri-la boca, foi alá polo mes de xullo. Cando sentín os foguetes da festa estarrecinme e a caldeireta preguntoume: -Seica lle tes medo á festa, ti que dis que fuches a tantas romarías, non dou creto. -Certo é que son un tamboril que foi moito de festa pero como tamén estiven na guerra aprendín a estar calado e quedo. Aló polo ano 36 o meu dono levoume a face-lo servicio militar. Aínda el estaba facendo o servicio cando estalou a guerra e puxéronlle ó seu cargo un dos cativos que foran reclutando polas aldeas. O rapaz tiña dezaseis anos e como o veu tan cativo, púxolle o tamboril na man e ensinoulle a tocalo. Nunha noite de trebón tocoulles ir polo medio do monte, pero os do outro bando tendéronlles unha trampa e tiveron que separarse. O cativo quedou só comigo, botou a correr ata que atopou unha congostra fonda e se puido agochar, tremendo de medo atinou a matinar que se o vían na congostra podían matalo, mirou darredor e aniñouse tras do arró dunha toxeira. O cativo rezaba pra que non o descubrisen e termaba de min contra o peito, coma se eu o puidese librar da ferida dun disparo. Ó pouco sentiu como un tiro lle fungaba porriba da cabeza, tirouse ó chan confiado en que o lusco-fusco lle axudase. A min agochoume no arró e tapoume con fentos e el coma se unha serpe fose foi polo chan ata o medio duns toxos. Sentía cada vez máis preto o rebumbio dos tiros, un pasoulle preto, atravesou un toxo cachudo e tirouno ó chan caéndolle enriba. Non podía moverse, se o collían levaríano pra cárcere ata que lle chegase a hora de pasealo; pola congostra baixaban os inimigos e levaban ó meu dono preso. Ó pouco tempo xa non se oía nada, nin tiros, nin o falar de ninguén, nin sequera os saloucos dalgún ferido; máis o rapaz non puido co cansazo e venceuno un sono livián e con calquera son do monte espertaba medoñento, agardando que non o achasen pra poder sobrevivir. Alí ficou tres días ata que tivo o valor de sair do agocho. A choiva, o frío, o cansazo e a fame fixeron que parecese un defunto e aínda así tivo forzas pra chegar ata a aldea na que os seus agarbadan a que eles voltasen dicindolles que tiñan o camiño libre pra seguir adiante. O cativo bateu na porta da primeira casa, ó velo co tamboril na man, recoñecérono e xa tiveron que termar del pois as forzas abandoárono e caeu ó chan. Enfermara por mor da molladura, tosía e case non respiraba, días despois metérono nun tren que viaxaba de noite e mandárono de volta pra casa, e con el vin eu. Agora xa sabedes porqué me estremezo cos foguetes e porqué estou tan calado.